24 สิงหาคม 2569·เขียนโดย Pop Titan

ตารางเทียบเกรดเหล็ก JIS – DIN/EN – AISI/SAE สำหรับงานเหล็กเพลา

ได้แบบงานเป็นเกรดยุโรปหรืออเมริกาแต่ต้องหาเหล็กเทียบในไทย? บทความนี้รวมตารางเทียบเกรดเหล็กเพลา JIS กับ DIN/EN และ AISI/SAE ทั้งเหล็กคาร์บอนและเหล็กเจืออัลลอย พร้อมวิธีอ่านรหัสเกรดและข้อควรระวังก่อนใช้แทนกัน



ปัญหาที่ฝ่ายจัดซื้อและวิศวกรเจอบ่อยที่สุดคือ ได้แบบงานที่ระบุเกรดเป็นมาตรฐานยุโรปหรืออเมริกา แต่เหล็กที่หาซื้อได้ในไทยเป็นมาตรฐาน JIS ของญี่ปุ่น

ตัวอย่างที่พบบ่อยที่สุดคือแบบระบุ 1045 หรือ C45 ซึ่งเทียบเคียงได้กับ S45C ที่มีขายทั่วไปในไทย และแบบระบุ 4140 หรือ 42CrMo4 ซึ่งเทียบเคียงได้กับ SCM440

บทความนี้รวมตารางเทียบเกรดที่ใช้บ่อยในงานเหล็กเพลา พร้อมวิธีอ่านรหัสเกรดและข้อควรระวังที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจใช้แทนกัน

อ่านก่อนใช้ตาราง: "เทียบเคียง" ไม่เท่ากับ "แทนกันได้"

ตารางเทียบเกรดทุกตารางในโลกเป็นการเทียบ โดยประมาณ ไม่ใช่การยืนยันว่าเหล็กสองเกรดเหมือนกันทุกประการ เพราะ

  • ช่วงส่วนผสมทางเคมีไม่เท่ากันเป๊ะ แต่ละมาตรฐานกำหนดช่วงคาร์บอน แมงกานีส และธาตุผสมต่างกันเล็กน้อย

  • เงื่อนไขการทดสอบสมบัติทางกลต่างกัน ทั้งขนาดชิ้นทดสอบและสภาพการอบชุบที่ใช้อ้างอิง

  • ข้อกำหนดเรื่องสิ่งเจือปนต่างกัน บางมาตรฐานคุมกำมะถันและฟอสฟอรัสเข้มกว่า

ดังนั้นสำหรับงานทั่วไป การใช้เกรดเทียบเคียงมักไม่มีปัญหา แต่สำหรับงานที่ต้องผ่านการรับรอง งานที่มีผลด้านความปลอดภัย หรืองานที่ลูกค้ากำหนดสเปกเข้มงวด ควรให้วิศวกรผู้ออกแบบอนุมัติการเปลี่ยนเกรดเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง และขอเอกสารรับรองคุณภาพวัสดุ (Mill Test Certificate) มาตรวจสอบส่วนผสมจริง

ตารางเทียบเกรดเหล็กกล้าคาร์บอน (งานเพลาทั่วไป)

JIS (ญี่ปุ่น)

DIN / EN (ยุโรป)

AISI / SAE (อเมริกา)

คาร์บอนโดยประมาณ (%)

S15C

C15 (1.0401)

1015

0.13 – 0.18

S20C

C22 (1.0402)

1020

0.18 – 0.23

S25C

C25 (1.0406)

1025

0.22 – 0.28

S35C

C35 (1.0501)

1035

0.32 – 0.38

S45C

C45 (1.0503) / C45E (1.1191)

1045

0.42 – 0.48

S50C

C50 (1.0540)

1050

0.47 – 0.53

S55C

C55 (1.0535)

1055

0.52 – 0.58

เกรดตระกูลนี้อยู่ในมาตรฐาน JIS G4051 ซึ่งเป็นเหล็กกล้าคาร์บอนสำหรับงานโครงสร้างเครื่องจักร โดย S45C เป็นเกรดที่ใช้มากที่สุดในงานเพลา เพราะสมดุลระหว่างความแข็งแรง ความสามารถในการชุบแข็ง และราคา

ตารางเทียบเกรดเหล็กโครงสร้างทั่วไป

JIS

DIN / EN

ASTM / AISI

หมายเหตุ

SS400

S235JR (1.0038)

A36

เทียบจากสมบัติทางกล ไม่ได้เทียบส่วนผสมเคมี

SM490

S355JR (1.0045)

A572 Gr.50

เหล็กโครงสร้างความแข็งแรงสูงกว่า

ข้อควรระวังพิเศษของ SS400: มาตรฐาน JIS G3101 ไม่ได้กำหนดปริมาณคาร์บอนของ SS400 ไว้ กำหนดเพียงฟอสฟอรัส กำมะถัน และสมบัติทางกลขั้นต่ำเท่านั้น การเทียบกับ S235JR หรือ A36 จึงเป็นการเทียบที่ระดับสมบัติทางกล ไม่ใช่ที่ส่วนผสมทางเคมี

หากงานของคุณต้องควบคุมส่วนผสมหรือต้องนำไปชุบแข็ง ไม่ควรใช้ SS400 ให้เลือกเกรดตระกูล S-C หรือ SCM แทน อ่านเพิ่มเติมที่ ใช้เพลาขาวเกรด S20C แทน SS400 ได้ไหม

ตารางเทียบเกรดเหล็กเจืออัลลอย (งานหนักและงานชุบแข็ง)

JIS

DIN / EN

AISI / SAE

ธาตุผสมหลัก

งานที่ใช้บ่อย

SCM435

34CrMo4 (1.7220)

4135

Cr-Mo

เพลาส่งกำลัง สลักเกลียวแรงสูง

SCM440

42CrMo4 (1.7225)

4140

Cr-Mo

เพลาข้อเหวี่ยง เฟืองเกียร์ งานหนัก

SCr440

41Cr4 (1.7035)

5140

Cr

เพลาและเฟืองงานทั่วไป

SNCM439

34CrNiMo6 (1.6582)

4340

Ni-Cr-Mo

งานรับแรงสูงมาก ชิ้นส่วนอากาศยาน

SNCM220

20NiCrMo2 (1.6523)

8620

Ni-Cr-Mo

งานชุบผิวแข็ง เฟืองคาร์บูไรซ์

SUJ2

100Cr6 (1.3505)

52100

Cr สูง

ลูกปืน ลูกกลิ้ง งานทนสึกหรอ

คู่ที่ใช้บ่อยที่สุดในไทยคือ SCM440 = 42CrMo4 = 4140 ซึ่งถือเป็นมาตรฐานสากลของงานเพลารับแรงบิดสูง ดูการเปรียบเทียบกับ S45C ได้ที่ เพลาแข็ง S45C vs SCM440 เลือกเกรดไหนดีสำหรับงานหนัก

วิธีอ่านรหัสเกรดของแต่ละมาตรฐาน

เมื่อเข้าใจตรรกะของรหัสแล้ว จะเดาความหมายของเกรดที่ไม่เคยเห็นได้ทันที

JIS (ญี่ปุ่น)

  • S45C — S คือ Steel, 45 คือปริมาณคาร์บอนประมาณ 0.45% และ C คือ Carbon

  • SCM440 — SCM คือ Chrome-Molybdenum, 440 หลักท้ายบอกคาร์บอนประมาณ 0.40%

  • SNCM — Nickel-Chrome-Molybdenum

AISI / SAE (อเมริกา)

  • เลข 2 ตัวแรก บอกตระกูลธาตุผสม เช่น 10xx คือเหล็กคาร์บอนธรรมดา 41xx คือ Cr-Mo และ 43xx คือ Ni-Cr-Mo

  • เลข 2 ตัวหลัง บอกปริมาณคาร์บอนเป็นหน่วยร้อยละของหนึ่งในร้อย เช่น 1045 คือคาร์บอน 0.45%

EN (ยุโรป)

  • เลขนำหน้าคือคาร์บอนคูณ 100 เช่น 42CrMo4 คือคาร์บอนประมาณ 0.42%

  • ตัวอักษรกลางคือธาตุผสมหลัก เช่น Cr และ Mo

  • เลขท้ายคือปริมาณธาตุผสมที่ผ่านการคูณตัวประกอบ สำหรับโครเมียมใช้ตัวประกอบ 4 ดังนั้น 42CrMo4 มีโครเมียมประมาณ 1%

ขั้นตอนปฏิบัติเมื่อได้แบบงานเป็นเกรดต่างประเทศ

  • ระบุมาตรฐานต้นทางให้ชัด ว่าเป็น AISI, SAE, EN หรือ ASTM เพราะบางรหัสซ้ำกันแต่คนละมาตรฐาน

  • หาเกรด JIS ที่เทียบเคียง จากตารางด้านบน

  • ตรวจสอบว่าสมบัติที่แบบต้องการคือค่าอะไร เช่น ค่าแรงดึง ความแข็งหลังชุบ หรือความเหนียว แล้วเทียบเฉพาะค่านั้นเป็นหลัก ดูตารางค่าแรงดึงได้ที่ ตาราง Tensile Strength ของเกรดเหล็กยอดนิยม

  • ขอ Mill Test Certificate เพื่อตรวจส่วนผสมจริงของล็อตที่จะได้รับ

  • ให้ผู้ออกแบบอนุมัติ ก่อนสั่งผลิตจริง หากเป็นงานที่มีผลด้านความปลอดภัยหรือต้องผ่านการรับรอง

คำถามที่พบบ่อย

S45C กับ 1045 ใช้แทนกันได้เลยไหม?

ในงานเครื่องจักรทั่วไปใช้แทนกันได้ เพราะปริมาณคาร์บอนและสมบัติทางกลใกล้เคียงกันมาก แต่ช่วงแมงกานีสและสิ่งเจือปนอาจต่างกันเล็กน้อย หากเป็นงานที่ต้องรับรองสเปก ควรตรวจ Mill Test Certificate ก่อนทุกครั้ง

C45 กับ C45E ต่างกันอย่างไร?

ต่างกันที่ความเข้มงวดในการควบคุมสิ่งเจือปน โดย C45E ควบคุมกำมะถันและฟอสฟอรัสเข้มกว่า C45 ธรรมดา จึงเหมาะกับงานที่ต้องชุบแข็งและต้องการความสม่ำเสมอสูงกว่า

ทำไมตารางเทียบจากแต่ละแหล่งถึงให้ค่าไม่ตรงกัน?

เพราะไม่มีมาตรฐานสากลใดกำหนด "การเทียบเกรด" อย่างเป็นทางการ แต่ละแหล่งเลือกเกณฑ์เทียบต่างกัน บางแหล่งเทียบจากส่วนผสมทางเคมี บางแหล่งเทียบจากสมบัติทางกล จึงควรใช้ตารางเป็นจุดตั้งต้น แล้วยืนยันด้วยเอกสารรับรองเสมอ

เกรดในตารางนี้ใช้ได้ทั้งเพลาขาวและเพลาดำหรือไม่?

ใช้ได้ทั้งคู่ เพราะเกรดเหล็กบอกส่วนผสมและสมบัติของเนื้อเหล็ก ส่วนเพลาขาวและเพลาดำเป็นเรื่องของกระบวนการขึ้นรูปและสภาพผิว เกรดเดียวกันจึงมีทั้งแบบเพลาขาวและเพลาดำได้ อ่านความต่างได้ที่ เพลาขาว vs เพลาดำ และ เพลาดำคืออะไร

ในไทยหาเกรดไหนได้ง่ายที่สุด?

เกรดที่มีสต๊อกหมุนเวียนสูงและหาได้ง่ายที่สุดคือ SS400, S20C, S45C และ SCM440 ส่วนเกรดพิเศษอย่าง SNCM439 หรือ SUJ2 มักต้องสั่งล่วงหน้า ดูภาพรวมเกรดที่นิยมได้ที่ เกรดเหล็กเพลาที่ได้รับความนิยมในงานอุตสาหกรรม

สรุป

ตารางเทียบเกรดช่วยให้แปลงสเปกจากแบบงานต่างประเทศมาเป็นเกรดที่หาซื้อได้จริงในไทย โดยคู่ที่ใช้บ่อยที่สุดคือ S45C = C45 = 1045 สำหรับงานเพลาทั่วไป และ SCM440 = 42CrMo4 = 4140 สำหรับงานรับแรงบิดสูง

แต่ต้องจำไว้เสมอว่าการเทียบเกรดเป็นการเทียบโดยประมาณ ไม่ใช่การรับประกันว่าเหมือนกันทุกประการ งานที่ต้องผ่านการรับรองควรยืนยันด้วยเอกสารรับรองคุณภาพวัสดุและการอนุมัติจากผู้ออกแบบเสมอ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ต้องการสั่งซื้อ หรือขอคำแนะนำเรื่องเกรดและสเปก?

ดูเหล็กเพลาขาว →ติดต่อทีมขาย →